رابطه سبک‌‎های رهبری مدیران با فرسودگی شغلی در ایران: یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد فراهانی 1
منیر السادات نوابی 2
1 *دانشگاه صنعتی اراک، اراک، ایران.
2 دانشکده روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد، بروجرد، ایران.
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف جمع‎بندی و کمی‎سازی نتایج پژوهش‎های انجام شده در زمینه ارتباط بین سبک‎های رهبری مدیران و فرسودگی شغلی کارکنان انجام شده است. روش پژوهش: به منظور ترسیم تصویری روشن از ارتباط بین این دو متغیر، تمام مطالعات مرتبط با موضوع پژوهش را در پایگاه‌های اطلاعاتی ملی و بین‌المللی جستجو نمودیم. در مجموع، بر مبنای معیارهای ورود و خروج پژوهش تعداد 19 مطالعه مورد بررسی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل نتایج از نرم‎افزار Stata-17 استفاده شد.

یافته‌ها: نتایج فراتحلیل نشان داد که اندازه اثر ترکیبی مطالعات مربوط به ارتباط بین سبک‎های رهبری مدیران با فرسودگی شغلی کارکنان در مدل اثر تصادفی برابر 0.35- است. همچنین، بـه طـور جداگانه، اندازه اثر هر یک از سبک‎های رهبری مدیران بررسی شد و نتایج بیانگر آن است که رهبری رابطه‏محور 0.42- ، رهبری تحول‌محور 0.34- ، اخلاق‎محور 0.51- ، رهبری تبادل‎محور 0.22-، رهبری معنویت‎محور 0.20-، و رهبری اصیل 0.35- با فرسودگی شغلی کارکنان رابطه معکوس و معناداری دارند.

نتیجه‌گیری: از آنجا که فرسودگی شغلی بر سلامت روانی-جسمی افراد تاثیرات قابل توجهی بر جای می‎گذارد، گسترش فرسودگی شغلی در بین کارکنانِ سازمان‎ها می‎تواند خطرناک و نگران‎کننده باشد زیرا بهره‎وری، تعهدکاری، رضایتمندی و کیفیت زندگی آن‎ها را به چالش می‎کشد. بنابراین، لازم است مدیران در تعامل با کارکنان‎شان، سبک رهبری را انتخاب نمایند که فرسودگی شغلی کمتری به دنبال داشته باشد.
کلیدواژه‌ها
سبک‌های رهبری
فرسودگی شغلی
مرور سیستماتیک
فراتحلیل

عنوان مقاله English

The Relationship Between Leadership Styles of Managers and Employee Burnout in Iran: A Systematic Review and Meta-Analysis

نویسندگان English

Mohammad Farahani 1
Monir Alsadat Navabi 2
1 Master of Mechanical Engineering, Energy Conversion, Arak University of Technology, Arak, Iran.
2 PhD in General Psychology, Faculty of Psychology, Islamic Azad University, Borujard Branch, Borujard, Iran.
چکیده English

Introduction

This study aimed to investigate and quantify the results of studies examining the relationship between leadership styles of managers and employee burnout. Burnout is a job-related phenomenon that can lead to mental disorders such as depression and an increased risk of suicide. It negatively impacts various professions and organizations, particularly in the social services and healthcare sectors. Managers' leadership styles play a crucial role in either reducing or increasing employee burnout.



Methods and Materoal

The research was conducted through a systematic review and meta-analysis, following the PRISMA guidelines. Studies related to leadership styles and burnout from 2000 to 2024 were reviewed.

To identify relevant studies, national and international databases were searched using related keywords. Nineteen selected studies, examining the relationship between various leadership styles (transformational, transactional, ethical, and spiritual) and burnout, were analyzed. The studies were conducted in different Iranian cities, including Khorramabad, Gilan, Tehran, Sanandaj, and Shiraz, with sample sizes ranging from 87 to 369 participants. The methodologies used included descriptive-correlational analysis and structural equation modeling, with common tools being leadership style questionnaires and the Maslach Burnout Inventory.

Resultss and Discussion

The meta-analysis findings revealed a moderate, significant negative relationship between managers' leadership styles and employee burnout (g = -0.35; 95% CI [-0.42, -0.28]). However, Galbraith and funnel plots indicated relatively high heterogeneity and publication bias in some studies. The meta-regression showed that sample size explained 16.17% of the heterogeneity between studies, while publication year and research location were not significant. Additionally, the cumulative plot demonstrated fluctuations in results over time, indicating a lack of stability. These findings suggest the need for more research to achieve stable and accurate conclusions.



Conclusion

The discussion and conclusion section highlights the importance of examining the relationship between leadership styles and burnout, given the prevalence of burnout and its negative effects on employee productivity and mental health. Evidence suggests that inappropriate leadership styles can lead to burnout. Managers with suitable leadership styles can prevent reduced performance and employee motivation. However, due to the heterogeneity of studies and methodological limitations, caution should be exercised when generalizing the results. Future research should use standardized scales, advanced statistical methods, and larger random samples to ensure more reliable outcomes.

کلیدواژه‌ها English

Leadership Styles
Occupational Burnout
Systematic review
Meta-analysis
منابع
آزاده‎دل، محمدرضا؛ نقدی بی‎بالان، علی. (1393). رابطه سبک های رهبری تحول آفرین و تعاملی مدیران و فرسودگی شغلی کارکنان در شعب بانک ملت شرق استان گیلان. دومین کنفرانس ملی تحقیقات کاربردی در علوم مدیریت و حسابداری، تهران. 
باقرسلیمی، سعید؛ رضایی دیزگاه، مراد؛ عابد، کتایون.(1391). تأثیر سبک رهبـری بر فرسـودگی شغلی کارکنان(مطالعه موردی اداره کل امور مالیاتی استـان گیـلان). پژوهشنامه مالیات، ۲۰ (۱۶) :۱62-۱41.
بردبار، غلامرضا؛ صفری شاد، فرانک؛ رحیمی، ابراهیم؛ عباسی رستمی، نجیبه. (1397). بررسی تأثیر رهبری تحول‎گرا بر خودرهبری و فرسودگی شغلی کارکنان. پژوهش‎های روانشناختی در مدیریت، 4(2)، 123-93. 
پور، سمیرا؛ مرتضوی، سعید؛ لگزیان، محمد؛ ملک زاده، غلامرضا. (1395). خوشه‌بندی و اولویت‌بندی رفتار مدیران در تقویت رفتار فرانقش کارکنان. مطالعات رفتار سازمانی، 5(3)، 136-113.
زارع، امین؛ آزادی, محمدحسین؛ سپهری، سعید. (1397). رهبری اصیل و تمایل به ترک شغل: تبیین نقش واسطه‌ای قلدری سازمانی و فرسودگی شغلی. پژوهش های مدیریت انتظامی، 13(2)، 359-333.
سرلک، محمد علی؛ نوریائی، محمدحسین. (1399). طراحی مدل رفتار حرفه‌ای مدیران در مواجهه با جریان‌های شکافنده‎ی سازمانی با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM). مطالعات رفتار سازمانی، 9(1), 230-209.
عسگری مبارکه، امین؛ کریمی، فریبا.(1395). رابطه رهبری معنوی وحمایت سازمانی ادراک شده با فرسودگی شغلی پرستاران. نشریه پژوهش پرستاری ایران، ۱۱(۵) :۴7-۴1.
عیسی‌پور، آتنا؛ معاذاللهی، رحمان؛ روح‌الهی، احمدعلی.(1396). بررسی تاثیر سبک رهبری تحول‌گرا بر فرسودگی شغلی کارکنان دانشگاهی. فصلنامه علمی منابع انسانی ناجا، 8(47)، 38-9.
قلاوندی، حسن.(1397). رابطۀ بین رهبری اخلاقی و فرسودگی شغلی با رضایت از زندگی. اخلاق در علوم و فناوری، 13(1)، 90-82.
قنبری قلعه رودخانی، فضه؛ فرهادی نژاد، محسن؛ مقدم، علیرضا؛ نجفی، محمود.(1401). فراتحلیل ارتباط رفتارهای رهبری مدیران و فرسودگی شغلی کارکنان سازمان‌های دولتی ایران. مجله مدیریت دولتی، 14(3)،387-371.
کاوسی، منصور؛ نصراصفهانی، علی؛ رشیدی، محمد مهدی. (1399). تبیین تأثیرگذاری شخصیت مدیران بر سبک‎های مدیریتی آنان در فرایند مدیریت بحران با ارائه الگویی کاربردی (مطالعه موردی: مدیران و کارشناسان ستاد مدیریت بحران استان خوزستان). مطالعات مدیریت بحران، 12(1)، 68-35.
کریمی، رضا؛ بشلیده، کیومرث؛ هاشمی، سید اسماعیل.(1398). اثر رهبری اصیل بر فرسودگی شغلی با میانجیگری حیطه های زندگی کاری و خودکارآمدی مقابله شغلی. مجله روانشناسی، 2(23)، 180-166.
گودرزوند چگینی، مهرداد؛ کنعانی، نیما؛ تهی‌دست، مریم. (1399). بررسی نقش هویت اجتماعی در رابطه بین رهبری تحول‌گرا و فرسودگی شغلی پرستاران با توجه به نقش تعدیل‎گری جنسیت. پژوهش نامه مدیریت تحول، 12(1)، 296-273.
همت‎پناه، امیر؛ فارسی، زهرا؛ رجایی، ناهید.(1400). رابطه سبک‎های رهبری با تنش شغلی، رفتارهای انحرافی سازمانی و فرسودگی شغلی در مرکز بهداشت، امداد و درمان شهید احمد هجرتی. پرستار و پزشک در رزم، ۹(30) :70-61.
References
Asgari Mobarakeh, Amin; Karimi, Fariba. (2016). "The Relationship Between Spiritual Leadership and Perceived Organizational Support with Job Burnout of Nurses." Iranian Nursing Research Journal, 11(5), pp. 41-47. )in persian(
Azadeh-Del, Mohammadreza; Naqdi Bibalan, Ali. (2014). "The Relationship Between Transformational and Transactional Leadership Styles of Managers and Job Burnout Among Employees in Bank Melli Branches in Eastern Gilan." Second National Conference on Applied Research in Management and Accounting Sciences, Tehran. Available at: https://civilica.com/doc/382204.  )in persian(
Baqer-Salimi, Saeed; Rezaei Deyzgah, Morad; Abed, Katayoun. (2012). "The Impact of Leadership Style on Employee Job Burnout (Case Study of the General Tax Office of Gilan Province)." Tax Research Journal, 20(16), pp. 141-162. )in persian(
Bes, I., Shoman, Y., Al-Gobari, M. et al. (2023). Organizational interventions and occupational burnout: a meta-analysis with focus on exhaustion. Int Arch Occup Environ Health, 96, 1211–1223. https://doi.org/10.1007/s00420-023-02009-z
Bianchi, R., Verkuilen, J., Schonfeld, I. S., Hakanen, J. J., Jansson-Fröjmark, M., Manzano-García, G., Laurent, E., & Meier, L. L. (2021). Is Burnout a Depressive Condition? A 14-Sample Meta-Analytic and Bifactor Analytic Study. Clinical Psychological Science, 9(4), 579-597. https://doi.org/10.1177/2167702620979597
Bordbar, Gholamreza; Safari Shad, Farank; Rahimi, Ebrahim; Abbasi Rostami, Najibeh. (2018). "The Effect of Transformational Leadership on Self-Leadership and Job Burnout of Employees." Psychological Research in Management, 4(2), pp. 93-123. )in persian(
Brenner, JS. (2007). Overuse Injuries, Overtraining, and Burnout in Child and Adolescent Athletes. Pediatrics, 119(6): 1242-1245.
Brewer, EW., & Shapard, L. (2004). Employee burnout: a meta-analysis of the relationship between age or years of experience. Hum Res Develop Rev, 3(2): 102-23.
Cox, T., Kuk, G., Leiter, M. (1993). Burnout, health, work stress, and organizational healthiness. In: Schaufeli WB, Maslach C, Marek T (eds) Professional burnout: recent developments in theory and research. Taylor & Francis, Abingdon, UK, pp 177–193.
De Hert, S. (2020). Burnout in healthcare workers: prevalence, impact and preventative strategies. Local Reg Anesth, 13: 171–183. https://doi.org/10.2147/lra.S240564
Dewa, C. S., Jacobs, P., Thanh, N. X., & Loong, D. (2014). An estimate of the cost of burnout on early retirement and reduction in clinical hours of practicing physicians in Canada. BMC Health Services Research, 14, 254. https://doi.org/10.1186/1472-6963- 14-254 
Dewa, C. S., Loong, D., Bonato, S., Thanh, N. X., & Jacobs, P. (2014). How does burnout affect physician productivity? A Systematic Literature Review. BMC Health Services Research, 14, 325. https://doi.org/10.1186/1472-6963-14-325
Dowleh, M., & shojae, M. (2022). to investigate the effect of ethical leadership on occupational burnout with emphasis on the mediating role of social and psychological capital (case study: Teachers in Behbahan City). Social Development & Welfare Planning, 13(53), 85-51. 
Dzau, VJ., Kirch, DG., Nasca, TJ. (2018). To care is human - collectively confronting the clinician-burnout crisis. N Engl J Med, 378: 312–4.
Ebrahimzade, N., Mooghali, A., Bagheri Lankarani, K., Kalateh Sadati, A. (2015). Relationship Between Nursing Managers’ Leadership Styles and Nurses’ Job Burnout: A Study at Shahid Dr. Faghihi Hospital, Shiraz, Iran. Shiraz E-Med J, 16(8): e59884. 
Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn-out. Journal of Social Issues, 30(1), 159–165. https://doi.org/ 10.1111 / j.1540-4560.1974.tb00706.x
Gallo, V., Egger, M., McCormack, V., Farmer, P. B., Ioannidis, J. P., Kirsch-Volders, M., Matullo, G., Phillips, D. H., Schoket, B., Vermeulen, R., Wild, C., Porta, M., Vineis, P., & Stromberg, U. (2012). Strengthening the reporting of observational studies in epidemiology–molecular epidemiology (STROBE-ME): An extension of the STROBE statement. Mutagenesis, 27(1), 17–29.
Goodarzvand Chegini, Mehrdad; Kenani, Nima; Tohi-Dast, Maryam. (2020). "The Role of Social Identity in the Relationship Between Transformational Leadership and Job Burnout of Nurses With the Moderating Role of Gender." Transformation Management Journal, 12(1), pp. 273-296. )in persian(
Hemat-Panah, Amir; Farsi, Zahra; Rajaei, Nahid. (2021). "The Relationship Between Leadership Styles With Job Stress, Organizational Deviant Behaviors, and Job Burnout in Martyr Ahmad Hejrat Health, Aid, and Treatment Center." Nurse and Physician in War Journal, 9(30), pp. 61-70. )in persian(
Isa-Pour, Atena; Moazallahi, Rahman; Roohollahi, Ahmad Ali. (2017). "The Effect of Transformational Leadership on Job Burnout Among University Employees." NAJA Human Resources Scientific Quarterly, 8(47), pp. 9-38. )in persian(
Karampour, A., Moini, S., & Ramezan, M. (2015). The effect of transformational leadership style on job Burnout out by mediating organizational structure (case study: Naja manpower deputy). Resource Management in Police Journal of the Management Dept, 3(10), 27-44.
Karimi, Reza; Bashlidi, Keyomars; Hashemi, Seyyed Esmaeil. (2019). "The Effect of Authentic Leadership on Job Burnout With the Mediation of Work-Life Domains and Job Coping Self-Efficacy." Psychology Journal, 2(23), pp. 166-180. )in persian(
Kavosi, Mansour; Nasr-Esfahani, Ali; Rashidi, Mohammad Mahdi. (2020). "Explaining the Impact of Managers' Personality on Their Leadership Styles in Crisis Management Process With a Practical Model (Case Study: Managers and Experts of Crisis Management Headquarters in Khuzestan Province)." Crisis Management Studies, 12(1), pp. 35-68. )in persian(
Kelly, R. J., & Hearld, L. R. (2020). Burnout and Leadership Style in Behavioral Health Care: a Literature Review. The journal of behavioral health services & research, 47(4), 581–600. https://doi.org/10.1007/s11414-019-09679-z
Khakdel Jelodar, Z., Mosadegh Rad, A., Rahimi, A., Jafarey Pooyan, E. (2016). Investigating the relationship between spiritual leadership and professional burnout among the staff of Ardebil hospitals. Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine, 9 (1):74-85.
Lingard, H. (2003). The impact of individual and job characteristics on 'burnout' among civil engineers in Australia and the implications for employee turnover. Construction Management and Economics, 21(1): 69-80. 
Low, GS., Cravens, DW., Grant, K., et al. (2001). Antecedents and consequences of salesperson burnout. European Journal of Marketing, 35(5/6):587-611.
Maslach, C., & Leiter, MP. (1976). Burnout. Hum Behav, 5: 16–22.
Motaghed, A., & Ghashghaeizadeh, N. (2019). Mediated Role of Psychological Capital in Ethical Leadership and Job Burnout of Teachers. Ethics in Science and Technology, 14 (2): 113-120.
Nasiri Valik Bani, F., Ghanbari, S., Zandi, K., & Seif Panahi, H. (2014). The Survey of Relationship between Ethical Leadership, Spirituality at Work and Burnout. Ethics in Science and Technology, 9 (1):1-11.
Patel, R. S., Bachu, R., Adikey, A., Malik, M., & Shah, M. (2018). Factors related to physician burnout and its consequences: A review. Behavioral Sciences, 8(11), 98. https://doi.org/10.3390/ bs8110098
Pour, Samira; Mortezavi, Saeed; Lagzian, Mohammad; Malekzadeh, Gholamreza. (2016). "Clustering and Prioritizing Managerial Behaviors in Strengthening Employees' Extra-Role Behaviors." Organizational Behavior Studies, 5(3), pp. 113-136. )in persian(
Qalavandi, Hassan. (2018). "The Relationship Between Ethical Leadership and Job Burnout with Life Satisfaction." Ethics in Science and Technology, 13(1), pp. 82-90. )in persian(
Qanbari Qaleh Roudkhani, Fozzeh; Farhadi Nezhad, Mohsen; Moghadam, Alireza; Najafi, Mahmoud. (2023). "A Meta-Analysis of the Relationship Between Managers' Leadership Behaviors and Job Burnout of Employees in Iran's Government Organizations." Public Management Journal, 14(3), pp. 371-387. )in persian(
Safi, M.-H. ., Mohamadi, F., Amouzadeh, I. ., & Arshi, S. (2016). The Relationship between Managers’ Leadership Style with Job Satisfaction and Burnout in Staff of Shomal Health Center of Tehran. Salāmat-I Ijtimāī (Community Health), 2(2), 88–97. https://doi.org/10.22037/ch.v2i2. 9933
Sarlak, Mohammad Ali; Nouriaei, Mohammad Hossein. (2020). "Designing a Model of Professional Behavior for Managers in Dealing with Organizational Gaps Using Interpretive Structural Modeling (ISM)." Organizational Behavior Studies, 9(1), pp. 209-230. )in persian(
Van Der Heijden, F., Dillingh, G., Bakker, A., & Prins, J. (2008). Suicidal thoughts among medical residents with burnout. Arch Suicide Res, 12(4): 344–346. https://doi.org/10.1080/138 11110802325349
Woranetipo, S. & Chavanovanich, J. (2021). Three-way interactions of workload, social support and coping strategy on job burnout. The Journal of Behavioral Science, 16 (1), 58-72.
Zare, Amin; Azadi, Mohammad Hossein; Sepahri, Saeed. (2018). "Authentic Leadership and Intention to Leave: Explaining the Mediating Role of Organizational Bullying and Job Burnout." Police Management Research Journal, 13(2), pp. 333-359. )in persian(
 
تعامل انسان و اطلاعات
دوره 11، شماره 1
بهار 1403
صفحه 17-32