شناخت عوامل مؤثر بر ایجاد و به‌کارگیری ارتباط مؤثر توسط کتابداران کتابخانه ‌های عمومی کرمانشا

نویسنده
شیوا یاری
چکیده
هدف: پژوهش حاضر درصدد است عوامل مؤثر در ایجاد و به‌کارگیری ارتباط مؤثر توسط کتابداران کتابخانه­های عمومی را از دیدگاه کتابداران کتابخانه­های عمومی شهر کرمانشاه شناسایی نماید.

روش/رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد روش­شناختی کیفی انجام شده و روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی است. داده­ها با استفاده از مصاحبه عمیق گردآوری شده است. مشارکت­کنندگان 19 نفر از کتابداران کتابخانه‏های عمومی شهر کرمانشاه در زمستان سال 1396 بودند. نمونه‏گیری به روش هدفمند انجام گرفت و تا اشباع اطلاعات ادامه یافت. برای تجزیه و تحلیل یافته­ها از روش تحلیل محتوا استفاده شد. تحلیل داده‏ها هم‌زمان با جمع­آوری اطلاعات انجام گرفت.

یافته‏ها: تجزیه و تحلیل داده‏های مصاحبه منجر به شکل‏گیری 106 مفهوم شد که در 20 مقوله فرعی و در نهایت در 3 مقوله اصلی عوامل فردی، عوامل برون کتابخانه‏ای و عوامل درون کتابخانه‏ای دسته‏بندی شدند. 20 مقوله فرعی عبارت‏اند از: ویژگی‏های اخلاقی و شخصیتی؛ ویژگی‏های ظاهری؛ مهارت­ها و توانمندی‏ها؛ دانش حرفه‏ای؛ تجربه؛ ویژگی‏های دموگرافیک کتابداران؛ باورهای شخصی و نوع نگاه؛ شرایط روحی و جسمی کتابدار؛ عوامل فرهنگی؛ ویژگی‏های دموگرافیک مخاطبان؛ ویژگی‏های اخلاقی و شخصیتی مخاطبان؛ شرایط روحی و جسمی مخاطبان؛ ظرفیت و توان مخاطبان؛ نگرش مخاطبان نسبت به کتابخانه و کتابدار؛ نیاز و هدف مخاطبان؛ آموزش؛ رضایت شغلی؛ شرایط محیطی؛ امکانات و تسهیلات انسانی و فیزیکی و چارت سازمانی، قوانین و مقررات اداری.

نتیجه‏گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است برخی عوامل به‌عنوان موانع ارتباط مؤثر، اثر منفی بر ایجاد و تحقق ارتباط مؤثر دارند و برخی دیگر اثر مثبت. برخی عوامل، به‌طور مستقیم مهارت‏های ارتباطی هستند که باید فرا گرفته شوند و یا وجود آنها در فرد تقویت شود و برخی دیگر عواملی هستند که زمینه بروز و حفظ ارتباط مؤثر را فراهم می‏کنند.
کلیدواژه‌ها
ارتباط مؤثر
عوامل مؤثر
کتابداران
کتابخانه‌های عمومی کرمانشاه

عنوان مقاله English

ٍEffective factors on creation and application of effective communication by librarians of public librarie

نویسنده English

Shiva Yari
چکیده English

Background and aim: The effective communication of librarians with their counterparts, referrers and relevant authorities is a major factor in the success of libraries and the need for librarians of the current age. Creating and applying effective communication is influenced by several factors. The present research seeks to identify the effective factors in the creation and application of effective communication by librarians of public libraries from the viewpoint of librarians in public libraries of Kermanshah.

Methods: this research has been done in a qualitative cognitive approach and the method is content analysis. Data has been gathered with deep interview technique. Contributors are 19 librarians of public libraries in winter 2018. Sampling was done in a purposeful method and continued up to saturation on information. The content analysis method was used to analyze the results. Data gathering was done at the same time with data gathering.

Results: The analysis of interviewing data cause the formation of 106 concepts that were categorized in 20 sub-categories and finally classified in 3 categories: individual factors, out of the library factors, and inside the library factors. 20 sub-categories include moral and personality features; appearance features; Skills and abilities; professional knowledge; experience; demographic characteristics of librarians; personal beliefs and type of viewpoint; physical and psychological conditions of the librarian; cultural factors; demographic characteristics of the audience; Ethical and personality characteristics of the audience; Physical and mental conditions of the audience; Capacity and ability of the audience; The audience's attitude toward the library and librarian; Need and aim; education; job satisfaction; environmental conditions; human and physical facilities, organizational chart, and administrative rules

Conclusion: The results of this study indicate that some factors as effective barriers to effective communication, have a negative effect on the creation and realization of the relationship, while others have a positive effect. Some factors are directly communicative skills that must be learned or reinforced in person, and others are factors that provide the setting for the advent and maintenance of effective communication.

کلیدواژه‌ها English

Effective communication
Effective factors
Librarians
Public libraries
Kermanshah city
استراوس، آنسلم و کوربین، جولیت (1384). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی؛ رویه‌ها و روش‌ها. ترجمه بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
اشرفی‌ریزی، حسن، امرایی، مرتضی، پاپی، احمد، بهرامی، سوسن و سموعی، راحله (1391). مؤلفه‌های مهارت‌های ارتباطی و ارتباط آنها با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی در کتابداران دانشگاه اصفهان و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی، 2 (1)، 79-92.
امرایی، مرتضی، اشرفی‌ریزی، حسن، پاپی، احمد، بهرامی، سوسن و سموعی، راحله (1390). رابطه بین هوش هیجانی و مهارت‌های ارتباطی کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه اصفهان و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. مدیریت اطلاعات سلامت، 8 (5)، 662-672.
امینی، اکرم (1389). ارزیابی مهارت‌های ارتباطی کتابداران کتابخانه‌های عمومی شهر اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی. دانشگاه اصفهان، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
حریری، نجلا (1385). اصول و روش‌های پژوهش کیفی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.
خادمی‌زاده، معصومه و خوش‌کنار، مریم (1396). بررسی عوامل ترغیب‌کننده و بازدارنده مهارت‌های ارتباطی کتابداران کتابخانه‌های عمومی شهرستان اهواز. در همایش مهارت‌های ارتباطی، اصفهان، 8 و 9 آذر ماه 1396.
رهنما، ساناز (1391). بررسی وضعیت مهارت‌های ارتباطی کتابداران دانشگاه فردوسی مشهد و تأثیر آن بر رضایتمندی دانشجویان دوره کارشناسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی. دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
سیدحسینی، شهره، خسروی، عبدالرسول و بصیریان‌جهرمی، رضا (1395). بررسی مهارت‌های ارتباطی کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی شهر بوشهر از دیدگاه کتابداران و مراجعه‌کنندگان به کتابخانه: رویکرد مقایسه‌ای. دانش‌شناسی، 9 (33)، 51-61.
شفیعی رودپشتی، میثم و میرغفوری، سید حبیب‌اله (1387). سنجش درجه هوش هیجانی کتابداران و رتبه‌بندی مؤلفه‌های آن (مطالعه موردی: کتابداران شاغل در کتابخانه‌های عمومی شهرستان یزد). کتابداری و اطلاع‌رسانی، 11 (3)، 7-28.
کریمی، لعیا، بنی‌اقبال، ناهید، تفرشی، شکوه و همایی، رضا (1391). میزان و نحوه به‌کارگیری مهارت‌های ارتباطی توسط کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه‌های دولتی شهر اصفهان. مدیریت اطلاعات سلامت، 9 (1)، 42-54.
مهدوی، سکینه خاتون، کشاورزیان، سلما و شاپوری، سودابه (1394). رابطه بین میزان مهارت‌های ارتباطی و ویژگی‌های فردی کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان مازندران. نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی، 4 (3 و 4)، 13-22.
Akor, P.U. & Udensi, J.N. (2013). Functions of interpersonal communication in rendering reference services in two University libraries in Nigeria. Library Philosophy and Practice (e-journal). Paper 896. Retrieved January 27, 2018, from http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/896
Burgess, N. (2013). The communication networks used by special librarians in solo and small libraries. Submitted to the School of Information Management, Victoria University of Wellington in partial fulfilment of the requirements for the degree of Master of Information Studies. Retrieved January 27, 2018, from https://core.ac.uk/download/pdf/41338114.pdf
Etebu, A.T. (2010). Communication in the Library for Effective Administration. Library Philosophy and Practice (e-journal). Paper 318. Retrieved January 27, 2018, from https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=http://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwje4eDyoo_ZAhVClCwKHQGzB-UQFggrMAA&url=http%3A%2F%2Fdigitalcommons.unl.edu%2Fcgi%2Fviewcontent.cgi%3Farticle%3D1321%26context%3Dlibphilprac&usg=AOvVaw1L3TmY3PVNHfxEIucM1HA3&httpsredir=1&article=1321&context=libphilprac
Hamzat, S.A. & Adekunjo, O.A. (2013). Demographic Factors As Determinant Of Effective Communication among Academic Library Personnel in South West, Nigeria. OSR Journal of Humanities and Social Science (IOSR-JHSS), 9 (5), 90-97.
Hashemi Bonjar, S. E., Arbabisarjou, A., Salami, M., & Boryri, T. (2016). The effects of non-verbal communication of librarians upon satisfaction of patrons with public libraries (case study: public libraries in south-east of Iran). International Journal of Pharmacy & Technology, 8 (2), 13840-13852.
Ifidon, E.I. & Ugwuanyi, R.N.C. (2013). Effective communication in academic libraries: An imperative for knowledge delivery. International Journal of Library and Information Science, 5 (7), 203-207.
Iwundu, I.E., & Aniago, M.A. (2010). Hindrances to Effective Communication and Governance in the Local Government System: The Study of Enugu and Imo States of Nigeria. In E.J. Otagburuagu, I.E. Ibenekwu & E. Iwundu (Eds.). Governance at the Grassroots (pp.173-185). Enugu: Benak Ventures.
Mcshane, LL (2004). Canadian Organizational Behaviour. 5 ed. Toronto: McGraw-hill.
Owoeye, P. O. & Dahunsi, F. T. (2014). The role of communication in effective service delivery in libraries and information centres: A case study of Ekiti State University Library. International Journal of Library and Information Science, 6 (5), 75-87. Retrieved January 27, 2018, from http://www.academicjournals.org/journal/IJLIS/article-abstract/76D8F4849039
Reitz, J.M. (2004). Dictionary for library and information science. London: Libraries Unlimited.
Yildiz, A.K. (2012). Effective communication skills to manage the library: relations between managers and librarians. Qualitative and Quantitative Methods in Libraries (QQML), 2, 141 – 153. Retrieved January 27, 2018, from http://www.qqml.net/papers/October_Issue/4QQML_Journal_2012_Kakirman-Yildiz_2_141-153.pdf
Yusuf, F. (2011). Effective Communication for Reference Service Delivery in Academic Libraries. Library Philosophy and Practice (e-journal). Paper 644. Retrieved January 27, 2018, from http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/644
تعامل انسان و اطلاعات
دوره 5، شماره 2
تابستان 1397
صفحه 15-29