مطالعه ماهیت تعامل اطلاعات براساس چهارچوب نظام اطلاعات و بازیابی اینگورسن و یارولین با رویکرد نظامند

نویسندگان
جمیله ناطقی فر 1
ثریا ضیائی 1
عصمت مومنی 2
فائزه دلقندی 1
1 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران.
2 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، ایران.
چکیده
هدف: تعامل کاربر با اطلاعات و نظام بازیابی همواره در مجموعه‌ای در هم تنیده از مولفه‌های پیدا و پنهان صورت می پذیرد که در نتیجه تعامل موثر خواهد بود. هدف پژوهش حاضر، درصدد شناسایی ابعاد بافت های بازیابی اطلاعات؛ جست و جوی هدفمند؛ وظیفه کاری؛ فرهنگی و اجتماعی- سازمانی با استفاده از چهارچوب نظام اطلاعات و بازیابی اینگورسن و یارولین(2004) است.

روش: پژوهش حاضر با هدف بنیادی و توسعه‌ای به روش تحلیل محتوا از نوع مرور نظامند در مقاله‌های بین سال‌های 1991 تا 2021 میلادی و سال های 1371- 1400 شمسی در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی شامل: اسکوپوس، ساینس دایرکت، امرالد، پروکوئست، اریک، پرتال جامع علوم انسانی، نورمگز، مگیران، اس ای دی و سیویلیکا طی شش مرحله شامل: شناسایی کلید واژه های مرتبط با ابعاد بافت های نظام اطلاعات و بازیابی اینگورسن و یارولین؛ انتخاب مقاله با در نظرگرفتن طرح موضوع و اعتبار منابع؛ جستجو در پیشینه و استخراج فهرست مقاله‌های مرتبط؛ تهیه مقاله های نهایی و سپس؛ کدگذاری باز انجام شده است. گردآوری اطلاعات براساس استخراج کلیدواژه ها و اطلاعات از درون متون مورد پژوهش است. جامعه پژوهش، منابع اطلاعاتی، و اعتبار نتایج، به وسیله فرایند طبقه بندی نظام مند، تضمین شده، روایی و پایایی پژوهش حاضر بر مبنای قابلیت اعتبار و اطمینان پژوهش های گذشته است.

یافته‌ها: شناسایی کلیدواژه های مرتبط با ابعاد بافت های نظام اطلاعات و بازیابی اینگورسن و یارولین بین 53 مقاله از 3048 مقاله، شناسایی شد. ابعاد، معیار و کدهای باز شناسایی شده بافت ها، بافت بازیابی اطلاعا ت شامل: جامعیت (دانش ذهنی، دانش معنایی،دانش فنی)؛ مانعیت (استنباط نظام و کاربر از مفهوم ربط، فناوری های موجود در نظام)؛ اثربخشی (نیل به اهداف و تامین رضایت، رضایت از خدمات اطلاعاتی، دسترس پذیری به اطلاعات، کاربرد پذیری)؛ کیفیت اطلاعات/ کیفیت فرایند (جنبه های کیفیت اطلاعات، سطح تشخیص کاربر، زمان)؛ بافت جست و جوی هدفمند شامل: کاربرد پذیری(سرعت توسعه اطلاعات، نیاز کاربر، رضایت کاربر، کارایی، اجرای جستجو، روش های جست و جو، طراحی ارزیابی نظام ها و ابزارهای مورد نیاز، ارزیابی عملکرد)؛ کیفیت اطلاعات/ کیفیت فرایند (بازیابی مدارک مرتبط، زمان، دستیابی به اقلام مرتبط بازیابی، بازیابی حالات حسی- شناختی، رفع مشکلات تفسیری بازیابی داده، عدم پیچیدگی های)؛ بافت وظیفه کاری شامل: کیفیت اطلاعات و فرایند/ نتایج کار (دانش اظهاری اطلاعات و بازیابی، دانش رویه ای در دانش فراگیر، زمان کافی)؛ بافت فرهنگی و اجتماعی- سازمانی شامل: روابط اجتماعی- شناختی(استناد به محتوا، )؛ کیفیت نتیجه وظیفه کاری(نیت و هدف، شناخت نوع هدف، کیفیت شناخت دانشی) شناسایی شد.

نتیجه‌گیری: اطلاعات واقعی حاصل درک انسان از منابع داده ها طی فرایند تعامل، ارتباط و اطلاع می باشد از طرفی دیگر، رویکرد تعاملی به درک جامع رفتار اطلاعاتی انسان کمک می کند. همچنین چهارچوب های جدیدتر توسعه یافته توجه بیشتری را به گفتگوی تشکیل دهنده تعامل کاربر- نظام اطلاعات اختصاص می دهند. بازیابی تعاملی اطلاعات چهارچوبی نظری را در درک ماهیت بازیابی اطلاعات فراهم کرده و با در نظر گرفتن ابعاد بافت ها در نظام اطلاعات و بازیابی، ماهیت تعامل اطلاعات تحلیل می شود.
کلیدواژه‌ها
مرور نظام مند
تعامل اطلاعات
چهارچوب نظام اطلاعات و بازیابی اینگورسن و یارولین

عنوان مقاله English

Studying the Nature of Information Interaction System Based on Systematic Retrieval of Ingwersen and Jarvelin

نویسندگان English

jamileh nateghifar 1
soraya ziaei 1
esmat momeni 2
Faezeh delghandi 1
1 -
2 -
چکیده English

Background and Aim: The aim was to identify the targeted search, work duty, cultural and social-Organizational dimensions of information retrieval contexts using the Ingwersen and Jarvelin framework.

Method: Content analysis and systematic review of articles between 1991 and 2021(1371 – 1400) in domestic and foreign databases steered via: Scopus, Science Direct, Emerald, ProQuest, Eric, Comprehensive Humanities Portal, Noormags, Magiran, SED, and Civilica. Six steps including: Identifying keywords; retrieving Ingwersen and Jarvelin; Selection of the article by subject matter and validity of the sources; Search the background and extract a list of related articles; Prepare final articles and; Open coding were completed. Data collection was based on keywords extraction and texts information. Population, information sources, and validity of the results were guaranteed by the systematic classification process, based on past researches.

Findings: Keywords related to the dimensions of information system substances and retrieval of Ingwersen and Jarvelin was identified among 53 out of 3048 articles. Dimensions, criteria and open codes of identified matters, information retrieval context including: Comprehensiveness; Obstacle; Effectiveness; Information and process quality; Targeted search context includes; usability; Information and process quality. Task context includes: Information quality and work process / results. Cultural and social-organizational context including: socio-cognitive relations; The quality of the task result.

Conclusion: Real information is the result of human understanding of data sources during the process of interaction, communication and information. Interactive approach helps to understand human information behavior. Equally, interactive information retrieval provides theoretical framework for understanding its nature and analysis by considering the dimensions of the contexts.

کلیدواژه‌ها English

Systematic review
Information interaction
Information System Framework
Retrieval of Ingwersen and Jarvelin
Abu Saba Kazemini, Akram; Cheshmeh Sohrabi, Muzaffar & Geometric, Faramarz (2011). Comparison of comprehensiveness and barrier of retrieved information based on pre-Hamara and post-Hamara storage systems in Persian library software. Master Thesis. Faculty of Psychology and Educational Sciences. University of Esfahan. (in persian).
Bahraini, Naima; Mirza Beigi, Mahdieh & Sotoudeh, Hajar (2015). Investigating the effect of the level of complexity of work tasks on the performance of users' browsing search in interaction with the web. Journal of Library and Information Science, 18 (4) : 122-99. (in persian).
Dey, A. K., & Häkkilä, J. (2008). Context-awareness and mobile devices. In Handbook of research on user interface design and evaluation for mobile technology (pp. 205-217). IGI Global.‌ [DOI:10.4018/978-1-59904-871-0.ch013]
Fahim Nia, Fatemeh; Goodarzian, Parvin (2013). Review and comparison of user interface features of Ovid, Obsco, ISI, Springer and Elsevier databases from the perspective of users at the University of Tehran. Quarterly Journal of Human Interaction and Information, 1(1): 76-68 . (in persian).
Ingwersen, P. (1992). Information retrieval interaction (Vol. 246). London: Taylor Graham.‌
‌Ingwersen, P., & Järvelin, K. (2005). The turn: Integration of information seeking and retrieval in context (Vol. 18). Springer Science & Business Media.
Keshavarz, Hamid (2009). Human Information Behavior and Design, Development and Evaluation of Information Retrieval Systems: Ideal or Reality ?. Library and Information Quarterly, 12 (2): 242-217. (in persian).
Keshavarz, Hamid (2015). Search information from need to belief. Tehran. Librarian Publications. (in persian).
Kim, K. S., & Allen, B. (2002). Cognitive and task influences on Web searching behavior. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 53(2): 109-119.‌ [DOI:10.1002/asi.10014]
Klewitz, J., & Hansen, E. G. (2014). Sustainability-oriented innovation of SMEs: a systematic review. Journal of cleaner production, 65, 57-75.‌ [DOI:10.1016/j.jclepro.2013.07.017]
Momeni, Esmat(2021). Philosophical explanation of the user's cognitive ability to interactive retrieve information based on Abstraction of human paradigmatic. Journal of Library and Information Science Studies,1 (1): 34-1 . (in persian).
Robins, D. (2000). Interactive information retrieval: Context and basic notions. Informing Sci. Int. J. an Emerg. Transdiscipl., 3, 57-62.‌ [DOI:10.28945/577]
Sadoughi, Farahnaz; Wali Nejad, Ali; Vakilifard, Hossein; Mohammad Hassanzadeh, Hafez; Bourghi, Hamid (2012). Interact in data retrieval and analysis of its models. Journal of Information Processing and Management. : 155-130. (in persian).
Saracevic, T. (1996). Modeling Interaction in Information Retrieval (IR): A Review and Proposal. In Proceedings of the ASIS annual meeting (Vol. 33, pp. 3-9).‌
Savolainen, R. (2019). Modeling the interplay of information seeking and information sharing. Aslib Journal of Information Management.‌ [DOI:10.1108/AJIM-10-2018-0266]
Shabani, Ahmad; Azargon, Maryam; Cheshmeh Sohrabi, Muzaffar; Asemi, Asifa (2020). Identify effective textures in creating suggestions. Question: Systematic review. Journal of Information Processing and Management ,35 (1) :170-141. (in persian).
Shurmij, Zeinab; Sadoughi, Shahram; Talachi, Homa (2014). Identifying the underlying factors influencing users' information retrieval behavior in interaction with the visual search option in the Obsco database: A grounded theory study. Quarterly Journal of Human Interaction and Information,3 (1): 234-225. (in persian).
Wahhabi, Fatana; Asadi, Saeed; Ganjehfar, Soheil (2021). Modeling the information behavior of database users using the neural network method with emphasis on their previous interactions with search results. Iran Institute of Information Science and Technology,37 (1): 276-255. (in persian). [DOI:10.52547/jipm.37.1.255]
Yuan, X., & Liu, J. (2013). Relationship between cognitive styles and users' task performance in two information systems. Proceedings of the American Society for Information Science and Technology, 50(1): 1-10.‌ [DOI:10.1002/meet.14505001074]
Zahedi, Shams Sadat; Jamshidi, Mohammad Javad; Mahmoud Salehi (2014). Mehdi Investigating the effect of cognitive and social factors on the use of information systems and user performance. Journal of Public Management Research, No. 24: 46-25. (in persian).
Abu Saba Kazemini, Akram; Cheshmeh Sohrabi, Muzaffar & Geometric, Faramarz (2011). Comparison of comprehensiveness and barrier of retrieved information based on pre-Hamara and post-Hamara storage systems in Persian library software. Master Thesis. Faculty of Psychology and Educational Sciences. University of Esfahan. (in persian).
Bahraini, Naima; Mirza Beigi, Mahdieh & Sotoudeh, Hajar (2015). Investigating the effect of the level of complexity of work tasks on the performance of users' browsing search in interaction with the web. Journal of Library and Information Science, 18 (4) : 122-99. (in persian).
Dey, A. K., & Häkkilä, J. (2008). Context-awareness and mobile devices. In Handbook of research on user interface design and evaluation for mobile technology (pp. 205-217). IGI Global.‌ [DOI:10.4018/978-1-59904-871-0.ch013]
Fahim Nia, Fatemeh; Goodarzian, Parvin (2013). Review and comparison of user interface features of Ovid, Obsco, ISI, Springer and Elsevier databases from the perspective of users at the University of Tehran. Quarterly Journal of Human Interaction and Information, 1(1): 76-68 . (in persian).
Ingwersen, P. (1992). Information retrieval interaction (Vol. 246). London: Taylor Graham.‌
‌Ingwersen, P., & Järvelin, K. (2005). The turn: Integration of information seeking and retrieval in context (Vol. 18). Springer Science & Business Media.
Keshavarz, Hamid (2009). Human Information Behavior and Design, Development and Evaluation of Information Retrieval Systems: Ideal or Reality ?. Library and Information Quarterly, 12 (2): 242-217. (in persian).
Keshavarz, Hamid (2015). Search information from need to belief. Tehran. Librarian Publications. (in persian).
Kim, K. S., & Allen, B. (2002). Cognitive and task influences on Web searching behavior. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 53(2): 109-119.‌ [DOI:10.1002/asi.10014]
Klewitz, J., & Hansen, E. G. (2014). Sustainability-oriented innovation of SMEs: a systematic review. Journal of cleaner production, 65, 57-75.‌ [DOI:10.1016/j.jclepro.2013.07.017]
Momeni, Esmat(2021). Philosophical explanation of the user's cognitive ability to interactive retrieve information based on Abstraction of human paradigmatic. Journal of Library and Information Science Studies,1 (1): 34-1 . (in persian).
Robins, D. (2000). Interactive information retrieval: Context and basic notions. Informing Sci. Int. J. an Emerg. Transdiscipl., 3, 57-62.‌ [DOI:10.28945/577]
Sadoughi, Farahnaz; Wali Nejad, Ali; Vakilifard, Hossein; Mohammad Hassanzadeh, Hafez; Bourghi, Hamid (2012). Interact in data retrieval and analysis of its models. Journal of Information Processing and Management. : 155-130. (in persian).
Saracevic, T. (1996). Modeling Interaction in Information Retrieval (IR): A Review and Proposal. In Proceedings of the ASIS annual meeting (Vol. 33, pp. 3-9).‌
Savolainen, R. (2019). Modeling the interplay of information seeking and information sharing. Aslib Journal of Information Management.‌ [DOI:10.1108/AJIM-10-2018-0266]
Shabani, Ahmad; Azargon, Maryam; Cheshmeh Sohrabi, Muzaffar; Asemi, Asifa (2020). Identify effective textures in creating suggestions. Question: Systematic review. Journal of Information Processing and Management ,35 (1) :170-141. (in persian).
Shurmij, Zeinab; Sadoughi, Shahram; Talachi, Homa (2014). Identifying the underlying factors influencing users' information retrieval behavior in interaction with the visual search option in the Obsco database: A grounded theory study. Quarterly Journal of Human Interaction and Information,3 (1): 234-225. (in persian).
Wahhabi, Fatana; Asadi, Saeed; Ganjehfar, Soheil (2021). Modeling the information behavior of database users using the neural network method with emphasis on their previous interactions with search results. Iran Institute of Information Science and Technology,37 (1): 276-255. (in persian). [DOI:10.52547/jipm.37.1.255]
Yuan, X., & Liu, J. (2013). Relationship between cognitive styles and users' task performance in two information systems. Proceedings of the American Society for Information Science and Technology, 50(1): 1-10.‌ [DOI:10.1002/meet.14505001074]
Zahedi, Shams Sadat; Jamshidi, Mohammad Javad; Mahmoud Salehi (2014). Mehdi Investigating the effect of cognitive and social factors on the use of information systems and user performance. Journal of Public Management Research, No. 24: 46-25. (in persian).
تعامل انسان و اطلاعات
دوره 8، شماره 4
زمستان 1400
صفحه 29-46